< < < NAZAD

Izložba

VELJKO DESPOTOVIĆ
filmske scenografije

10 - 27. jun 2015.

Svečano otvaranje: sreda, 10. jun 2015. u 19 časova, Muzej primenjene umetnosti

Izložbu će otvoriti: reditelj Goran Marković

Kustos izložbe i urednik kataloga: Slobodan Jovanović, MPU

Organizator: Muzej primenjene umetnosti

O izloži

Veljko Despotović (1931-2013) bio je jedan od najznačajnijih jugoslovenskih i srpskih filmskih scenografa. Sarađivao je sa velikanima svetske i domaće filmske umetnosti, ali i autorima čiji su debitantski filmovi bili upotpunjeni njegovim dekorima. Nakon završetka studija na Arhitektonskom fakultetu u Beogradu, radi kao asistent, a zatim i glavni scenograf na velikom broju jugoslovenskih i filmova međunarodne koprodukcije, kao i na nekoliko desetina projekata za Televiziju Beograd. Prvi deo njegove karijere je prikazan na izložbi „Veljko Despotović – scenografije“, koja je održana u okviru Salona Muzeja primenjene umetnosti 1979. godine. Pored izloženih radova, značajan je i tekst Vlastimira Gavrika u katalogu izložbe, kao jedan od najobuhvatnijih eseja na temu filmske scenografije kod nas. Zato je ovaj tekst doživeo ponovno, skraćeno izdanje u katalogu retrospektivne izložbe Veljka Despotovića.

Retrospektivna izložba „Veljko Despotović – filmske scenografije“ održava se, kao i 1979. godine, u okviru Salona savremene primenjene umetnosti Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu. Prikazane su sačuvane Despotovićeve skice, fotografije i tehnički crteži za scenografiju filmova na kojima je radio, kao i digitalni pregled fotografija sa snimanja filmova. Ipak, kao što je napisao Vlastimir Gavrik u katalogu izložbe iz 1979, neophodno je da se odgleda ceo film za koji je Despotović radio scenografiju, da bi se dao sud o značaju ovih scenografskih skica i crteža za uspeh scenografije svakog pojedinog filma. Kao potvrdu kvaliteta njegovih scenografija, Despotović je dobio nekoliko desetina priznanja i nagrada, među kojima su: „Srebrna Arena“ u Puli 1979. godine, „Zlatna Arena“ u Puli 1984., „Zlatna mimoza“ u Herceg Novom 2002, 2003. i 2004. godine, kao i srpska nagrada Fipresci za najbolju scenografiju 2008. godine. Dobitnik je nagrade za životno delo ULUPUDS-a.

Tokom čitave karijere, Veljko Despotović je neumorno istraživao i arhivirao fotografije lokaliteteta, razglednice, istorijske podatke i novinske isečke, običaje, kao i razne rekvizite za filmove koje planira da radi. Na retrospektivnoj izložbi „Veljko Despotović – filmske scenografije“ prikazane su scenografske skice koje su uglavnom nastale do devedesetih godina prošlog veka, kada su produkcioni uslovi bili neizmerno bolji nego danas. Nažalost, neki od njegovih nacrta i projekata nisu upotrebljeni, a neki filmovi nisu ni realizovani, što je pogotovo slučaj sa projektima planiranim tokom devedesetih. Neizmernu zahvalnost za uvid u ovu arhivu dugujemo Gini Despotović, Veljkovoj životnoj saputnici, bez čijeg strpljenja i dobre volje ova izložba ne bi bila moguća, kao i Veljkovom saradniku Željku Antoviću, koji je učestvovao u koncipiranju i realizaciji izložbe.

Slobodan Jovanović
u katalogu izložbe „Veljko Despotović – filmske scenografije“
Muzej primenjene umetnosti, Beograd, 2015.

Izbor radova
Biće skoro propast sveta (It Rains in My Village), 1968.
Seljačka buna 1573 (Anno Domini 1573), 1974.
Čovjek koga treba ubiti (The Man to Destroy), 1977.
Čovjek koga treba ubiti (The Man to Destroy), 1978.
13. jul (13th of July), 1981.
Veliki transport (Great Transport), 1981.
Veliki transport (Great Transport), 1982.
Robinzon Kruso (Crusoe), 1986.
Robinzon Kruso (Crusoe), 1986.
Mirno more (Mare largo), 1997.
Fotografije sa otvaranja izložbe

Autor fotografija: Veselin Milunović

Veljko Despotović - filmske scenografije