ODSECI SA ZBIRKAMA . . ODSEK ZA TEKSTIL I KOSTIM . . 7 / 10

Haljina

Osmansko carstvo, kraj XIX veka

somot, platno, metalne i svilene niti, šljokice; vez

dužina 150 cm

MPU inv. br. 5386

Nošena u Mušutištu

Haljine tipa "bindalli", što na turskom znači "hiljadu grana" ušle su u XIX veku u žensku modu na području Osmanskog carstva pod uticajem evropske mode. Ovakve haljine izrađivane su samo za posebne prilike, najčešće za venčanja, kada ih je nosila mlada, ali i njene rođake i prijateljice. Karakteristika "bindalli" haljina je bogat zlatovez sa motivima cvetnih grana. Kroj ovih haljina varirao je kroz XIX i rani XX vek, mada su najčešće u pitanju duge haljine od tamnocrvenog ili tamnoljubičastog somota.

Kod zlatoveza, metalne niti upredene belim ili žutim koncem ne provlače se kroz tkaninu nego se polažu preko crteža (vez po pismu), koji može biti reljefan, od kartona ili neke druge tkanine, ili izvezen koncem. Položene niti pričvršćuju se bodovima kojima se, izborom odgovarajućeg motiva, mogu postići različiti efekti.

Ovakva odeća, s obzirom na skupocene materijale od kojih je pravljena, kao i na umetnički izvedenu dekoraciju, predstavljala je vrednost koja se u građanskim porodicama prenosila sa generacije na generaciju. I srpsko stranovništvo na Balkanu prihvatilo je tokom viševekovne osmanske vlasti orijentalni način odevanja.